Wie in Spanje woont, heeft ze misschien al eens gezien. Een wild zwijn dat ’s avonds langs de weg staat, een groep die door een urbanisatie loopt of een gazon dat de volgende ochtend volledig is omgewoeld. Soms lopen ze zelfs een urbanisatie in of vind je een dood exemplaar langs de weg. Het is geen incident op zichzelf. Het aantal wilde zwijnen in Spanje is de afgelopen jaren sterk toegenomen en de dieren trekken steeds vaker richting bewoonde gebieden.
Miljoenen wilde zwijnen
Een exact aantal is moeilijk vast te stellen, maar de Spaanse verkeersdienst DGT schatte in 2025 dat er ongeveer 2,5 miljoen wilde zwijnen in Spanje rondlopen. Andere overheidsbronnen hanteren lagere schattingen, maar alle cijfers wijzen op een sterke groei.
Ook de jachtcijfers laten zien hoe groot de populatie is geworden. In 2000 werden ongeveer 119.000 wilde zwijnen geschoten. In het jachtseizoen 2022-2023 waren dat er al ruim 450.000.
Dat de populatie toch blijft groeien, heeft vooral te maken met hun enorme voortplantingsvermogen. Een vrouwtje kan meerdere keren per jaar jongen krijgen en per worp gemiddeld vier tot zes biggen.
Waarom komen ze naar urbanisaties?
Voor een wild zwijn is een urbanisatie eigenlijk een uitstekend restaurant. Tuinen leveren fruit, gras en planten op en rond woningen zijn vaak ook afval, voedselresten en water te vinden. Vooral tijdens warme en droge periodes trekken ze richting bebouwing. Ze zijn bovendien slimme dieren en onthouden waar voedsel te vinden is. Daarom kan een groep zwijnen een vaste nachtelijke route door een urbanisatie ontwikkelen.
Waarom woelen ze alles om?
Het omgewoelde gras is het resultaat van hun zoektocht naar voedsel. Met hun snuit graven ze naar wortels, knollen, insecten en larven. Een groep kan daardoor in korte tijd een gazon behoorlijk veranderen. Ook landbouwers ondervinden veel schade doordat zwijnen gewassen en akkers vernielen.
Zijn wilde zwijnen gevaarlijk?
Meestal proberen ze mensen te vermijden. Het risico ontstaat vooral wanneer een dier zich bedreigd voelt, gewond is of wanneer er jongen in de buurt zijn. Een moeder met biggen moet je dan ook altijd met rust laten. Ook honden kunnen een confrontatie veroorzaken. Houd daarom afstand en probeer een wild zwijn niet weg te jagen. En natuurlijk: niet voeren. Daarmee leren dieren dat mensen een voedselbron zijn en komen ze juist vaker terug.
Wilde zwijnen kunnen bijten én aanvallen, maar meestal alleen als ze zich bedreigd voelen. Vooral een zeug met jongen kan gevaarlijk zijn. Ze kan een mens aanvallen als ze denkt dat haar biggen bedreigd worden. Mannetjes (keilers) kunnen met hun scherpe slagtanden flinke snijwonden veroorzaken. Ze kunnen ook hard tegen iemand aanrennen of omverlopen. Het gevaar zit dus niet alleen in bijten. Een wild zwijn dat gewond, ziek of opgejaagd is, kan onvoorspelbaar reageren.
Zie je er ’s nachts eentje in een urbanisatie, dan is het verstandig afstand te houden, niet te benaderen en vooral niet te proberen hem weg te jagen. Geef het dier een uitweg.
Vooral op de weg oppassen
Voor mensen vormen wilde zwijnen waarschijnlijk een groter verkeersrisico dan een direct gevaar. Ze kunnen plotseling de weg oversteken en een botsing met een auto veroorzaken. De DGT noemt wilde zwijnen een belangrijke oorzaak van verkeersongevallen waarbij wilde dieren betrokken zijn. Vooral ’s nachts en op wegen langs natuurgebieden is extra opletten verstandig.
Kunnen ze ziektes overbrengen?
Ja. Wilde zwijnen kunnen verschillende ziekteverwekkers en parasieten bij zich dragen. Een actuele zorg in Spanje is Afrikaanse varkenspest (AVP). Eind 2025 werd deze ziekte opnieuw vastgesteld bij wilde zwijnen in Catalonië. De ziekte is zeer besmettelijk voor varkens en wilde zwijnen, maar niet gevaarlijk voor mensen. Wilde zwijnen kunnen ook teken bij zich dragen en daarmee indirect bijdragen aan de verspreiding van teken en tekenoverdraagbare ziekteverwekkers.
Raak daarom nooit een dood of ziek wild zwijn aan. Zie je er één langs de weg liggen, meld het dan bij de lokale autoriteiten of wegbeheerder.
Wat kun je zelf doen?
Een paar simpele maatregelen maken je tuin of urbanisatie minder aantrekkelijk:
| Wel doen | Niet doen |
|---|---|
| Afval goed afsluiten | Wilde zwijnen voeren |
| Afgevallen fruit opruimen | Kattenvoer buiten laten staan |
| Etensresten niet buiten laten liggen | Naar een zwijn toe lopen |
| Honden aangelijnd houden | Een dier met jongen benaderen |
| Afstand houden | Een zwijn proberen weg te jagen |
Ze zijn voorlopig niet weg
Het wilde zwijn heeft zich uitstekend aangepast aan het moderne Spanje. De combinatie van voedsel, water, beschutting en een hoge voortplantingssnelheid maakt bestrijding lastig. De kans dat je ze in de toekomst vaker tegenkomt, is dan ook reëel. Dus als je ’s nachts geritsel hoort in het gras bij je urbanisatie, kijk dan eerst even goed voordat je naar buiten loopt.
Het kan zomaar een complete familie zijn die vindt dat jouw straat onderdeel is geworden van hun vaste avondwandeling.
