Wie in Spanje weleens na het eten een glaasje krijgt aangeboden, kent hem waarschijnlijk: Licor 43. De goudgele likeur met zijn zoete vanilleachtige smaak staat in menig Spaanse drankkast. Je kunt hem puur drinken, met ijs of combineren met koffie. Vooral die laatste combinatie is inmiddels een klassieker en ook in Nederland wordt de likeur inmiddels omarmd. Maar achter het bekende flesje gaat een familiegeschiedenis schuil die teruggaat tot het Spanje van vlak na de Tweede Wereldoorlog. En in Cartagena kun je er zelfs een museum bezoeken.
Een Romeins geheim als inspiratie
Het verhaal van Licor 43 begint volgens de merkgeschiedenis in 209 voor Christus. De Romeinen veroverden destijds Carthago Nova, het huidige Cartagena, en maakten kennis met een goudkleurig drankje dat bekendstond als Liqvor Mirabilis, oftewel een wonderbaarlijke vloeistof. Het elixer zou zijn gemaakt van lokale vruchten en kruiden. Volgens de overlevering verboden de Romeinen de productie en consumptie ervan, waarna de plaatselijke bevolking het drankje in het geheim bleef maken.
Een mooi verhaal voor bij een glaasje likeur. Wel een belangrijke kanttekening: deze Romeinse oorsprong is onderdeel van de overlevering van het merk. Er is geen overtuigend bewijs dat het huidige Licor 43 rechtstreeks afstamt van dat antieke drankje.
Van familiebedrijf naar internationaal merk
De geschiedenis van de moderne Licor 43 begint in 1946. Diego Zamora besloot samen met zijn broer Ángel, zijn zus Josefina en haar echtgenoot Emilio Restoy een eigen likeur op de markt te brengen. Ze begonnen met beperkte middelen en bottelden hun product zelf. De naam was een verwijzing naar het belangrijkste geheim van de drank: de 43 ingrediënten die samen de kenmerkende smaak vormen. Het precieze recept wordt nog altijd geheimgehouden door de familie Zamora.
In de jaren vijftig groeide het merk uit tot een belangrijke speler op de Spaanse markt. De opkomst van het internationale toerisme in de jaren zestig hielp vervolgens om Licor 43 ook buiten Spanje bekend te maken. Vakantiegangers maakten kennis met de gouden likeur en namen hun enthousiasme mee naar huis.
In de decennia daarna groeide Licor 43 uit tot een internationaal exportproduct. Inmiddels wordt de likeur in tientallen landen verkocht en maakt het merk deel uit van Zamora Company, het Spaanse drankenbedrijf dat voortkwam uit het oorspronkelijke familiebedrijf.
Wat zit er eigenlijk in?
De precieze samenstelling blijft geheim. De producent geeft wel een paar aanwijzingen. Mediterrane citrusvruchten, plantaardige ingrediënten en verschillende aromatische kruiden spelen een rol in het recept.
De smaak is vooral herkenbaar aan vanille, aangevuld met zoete fruittonen, citrus en subtiele kruidige accenten. Daardoor is Licor 43 behoorlijk veelzijdig. Hij smaakt goed als digestief na een maaltijd, met ijs of als onderdeel van een cocktail.
Ook de bereiding vraagt tijd. De ingrediënten worden afzonderlijk of in groepen gemacereerd, waarna de verschillende extracten in de juiste verhoudingen worden samengevoegd. Vervolgens rust Licor 43 Original zes tot negen maanden in roestvrijstalen tanks. Daarna wordt de likeur gekoeld en gefilterd om de kenmerkende heldere kleur en zachte smaak te verkrijgen.
Van Cafe Asiatico tot de Barraquito
Voor veel Nederlanders is Licor 43 vooral een drankje voor na het eten. In Spanje kom je hem ook tegen in combinaties met koffie. Een bekende variant is de Carajillo 43: koffie met een scheut Licor 43. De zoete vanillesmaak past goed bij de bitterheid van de koffie. In Cartagena zal je ook veel Café Asiático op de kaart zien staan. Deze wordt traditioneel gemaakt met Licor 43 én brandy.
Op de Canarische Eilanden speelt de likeur bovendien een rol in de barraquito, een gelaagde koffiespecialiteit met onder meer gecondenseerde melk, koffie, opgeschuimde melk, kaneel en citroenschil. De exacte samenstelling verschilt per café en recept. Licor 43 is een van de ingrediënten die deze koffie zijn karakteristieke smaak geven.
De producent heeft daarnaast verschillende varianten uitgebracht. Zo is er Licor 43 Horchata, geïnspireerd op de Valenciaanse drank op basis van aardamandelen, en Licor 43 Baristo, waarin de likeur wordt gecombineerd met koffietonen. Diverse recepten zijn terug te vinden op de website van Licor 43.
Experiencia 43: het museum in Cartagena
Wie meer wil weten over de geschiedenis van de likeur, kan terecht bij Experiencia 43 in Cartagena, in de regio Murcia. Het bezoekerscentrum ligt bij het industrieterrein Los Camachos, op enige afstand van het historische stadscentrum.
Wie hier een traditioneel museum met uitsluitend vitrines en oude flessen verwacht, krijgt een breder verhaal te zien. De rondleiding voert langs de ontwikkeling van het merk, historische reclamecampagnes en de manier waarop Licor 43 zijn internationale positie heeft opgebouwd. Ook het productieproces komt aan bod.
Een deel van de presentatie is gewijd aan sport, waaronder wielrennen, motorsport, basketbal, handbal en zeilen. Het merk heeft in de loop der jaren verschillende sportevenementen en teams ondersteund. Dat is op zich best bijzonder voor een alcoholisch drankje.
Bij de ervaring horen ook mogelijkheden om cocktails te bereiden en te proeven. Daarmee is het bezoek interessant voor liefhebbers van de likeur, maar ook voor iedereen die benieuwd is naar de geschiedenis van een Spaans familiebedrijf en de marketing achter een internationaal bekend product. En wie na afloop een glaasje bestelt, weet in ieder geval waarom het etiket het getal 43 draagt. Wat er precies in zit? Dat blijft voorlopig een familiegeheim.
