Wie doet wat?
Wie in Spanje woont of hier regelmatig op vakantie komt, heeft ze ongetwijfeld gezien: de groene auto’s van de Guardia Civil, de blauwe voertuigen van de Policía Nacional en de lokale politie van de gemeente. Maar wat is eigenlijk het verschil tussen deze politiekorpsen?
Voor Nederlanders kan het behoorlijk verwarrend zijn. In Spanje zijn verschillende politiekorpsen actief, met ieder hun eigen taken en werkgebied. En nee, de Guardia Civil is niet simpelweg de Spaanse versie van de politie op het platteland.
Guardia Civil: van snelweg tot zee
De Guardia Civil is een nationale politiedienst met een militaire structuur. Het korps is vooral verantwoordelijk voor de veiligheid buiten de grote stedelijke gebieden en heeft daarnaast een aantal specifieke landelijke taken.
Je komt de Guardia Civil bijvoorbeeld veel tegen op snelwegen en andere wegen buiten de bebouwde kom. De verkeersdienst controleert snelheid, alcoholgebruik en verkeersveiligheid en handelt verkeersongevallen af.
Maar de Guardia Civil doet veel meer. Het korps houdt zich onder andere bezig met grensbewaking, kust- en maritieme veiligheid, drugshandel, georganiseerde criminaliteit, wapens en explosieven en milieudelicten. Ook beschikt de Guardia Civil over gespecialiseerde eenheden voor bijvoorbeeld natuurbeheer, reddingswerk en politie op zee.
Dat verklaart bijvoorbeeld waarom je regelmatig berichten ziet over de Guardia Civil die drugssmokkel op zee onderschept. De verantwoordelijkheid voor de Spaanse territoriale wateren behoort namelijk eveneens tot het werkgebied van het korps.
Policía Nacional: politie en veel meer
De Policía Nacional is eveneens een nationale politiedienst, maar heeft een civiele structuur. De Policía Nacional werkt vooral in provinciehoofdsteden en grotere stedelijke gebieden. Dit is ook het korps waarmee veel buitenlanders in Spanje direct te maken krijgen.
De Policía Nacional is namelijk verantwoordelijk voor onder meer:
- paspoorten en identiteitsdocumenten
- verblijfskaart voor buitenlanders
- immigratie en vreemdelingenzaken
- grenscontroles op luchthavens en in bepaalde havens
- onderzoek naar georganiseerde en zware criminaliteit
- drugshandel
- fraude en financiële criminaliteit
- openbare orde
Heb je bijvoorbeeld een afspraak voor het aanvragen of vernieuwen van je Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión, dan kom je doorgaans bij de Policía Nacional terecht. Ook voor veel zaken rond immigratie en verblijf is dit het korps dat je nodig hebt.
Policía Local: de politie van je gemeente
Dan is er de Policía Local, ook wel Policía Municipal genoemd. Deze politie valt onder de gemeente en houdt zich vooral bezig met zaken die lokaal spelen.
Denk aan:
- verkeer binnen de gemeente
- parkeren
- verkeerscontroles
- verkeersongevallen binnen de bebouwde kom
- overlast
- evenementen
- lokale openbare orde
- handhaving van gemeentelijke regels
De Policía Local is daardoor vaak het eerste korps dat je ziet bij een verkeersprobleem, een verkeerd geparkeerde auto of overlast in een woonwijk.
De precieze taken kunnen per gemeente verschillen. De lokale politie staat namelijk niet onder het ministerie van Binnenlandse Zaken zoals de Policía Nacional en Guardia Civil, maar onder het gemeentebestuur.
En dan zijn er nog regionale politiekorpsen
Spanje heeft daarnaast een aantal autonome regio’s met een eigen politiekorps.
De bekendste zijn:
Mossos d’Esquadra in Catalonië
Ertzaintza in Baskenland
Policía Foral in Navarra
Ook de Canarische Eilanden beschikken over een eigen regionale politie, de Policía Canaria.
Deze korpsen hebben binnen hun regio belangrijke politietaken. De verdeling met de nationale politie kan daarbij verschillen per regio en per soort politiezaak.
Wie bel je wanneer?
Voor inwoners en vakantiegangers is uiteindelijk vooral één vraag belangrijk: wie moet ik bellen als er iets gebeurt?
| Situatie | Meestal |
|---|---|
| Inbraak of ernstig misdrijf | Policía Nacional of Guardia Civil |
| Verkeersongeval in de stad | Policía Local |
| Verkeersongeval op een snelweg | Guardia Civil |
| Problemen met parkeren | Policía Local |
| Overlast in de buurt | Policía Local |
| Paspoort, TIE of immigratiezaken | Policía Nacional |
| Drugshandel of georganiseerde criminaliteit | Policía Nacional of Guardia Civil |
| Problemen op zee | Guardia Civil |
| Wapens en explosieven | Guardia Civil |
| Grote openbare ordeproblemen | Afhankelijk van de situatie |
| Direct gevaar of medische noodsituatie | 112 |
Dit overzicht is bewust vereenvoudigd. De bevoegdheden kunnen elkaar overlappen en nationale en lokale korpsen werken regelmatig samen. De Spaanse overheid heeft hiervoor ook een apart systeem van coördinatie tussen de verschillende politiediensten.
Eén nummer om te onthouden: 112
Bij een echte noodsituatie hoef je overigens niet eerst uit te zoeken welk politiekorps je nodig hebt. Bel 112.
Dat is het algemene Europese alarmnummer en kan in Spanje worden gebruikt voor politie, brandweer en medische hulp. De meldkamer zorgt ervoor dat de juiste hulp wordt ingeschakeld.
Voor rechtstreeks contact met de Guardia Civil is 062 het landelijke nummer.
Waarom zoveel verschillende korpsen?
Het Spaanse systeem lijkt op het eerste gezicht ingewikkeld, maar heeft een duidelijke achtergrond. Spanje kent drie bestuursniveaus die een rol spelen bij veiligheid: de staat, de autonome regio’s en de gemeenten.
Daarom zie je in een plaats als Marbella bijvoorbeeld Policía Local op straat, terwijl de Guardia Civil buiten de stad actief kan zijn. In andere delen van Spanje kan een regionale politie een groot deel van de dagelijkse politietaken uitvoeren.
Het belangrijkste om te onthouden is dus niet welke kleur de auto heeft, maar waar je bent en wat er aan de hand is. En bij twijfel of acuut gevaar geldt de simpelste Spaanse politie-informatie van allemaal:
112. Daar hoef je geen Spaans voor te kunnen spreken.
