Heb je het ook gemerkt? Je bent in Spanje, wast je haar en na twee wasbeurten zit het ineens heel anders dan je gewend bent. Het voelt stugger, pluist meer en lijkt met geen mogelijkheid meer in model te krijgen. Ben je hier wat langer, dan kan het probleem steeds erger worden. Je haar wordt droger, verliest zijn glans en lijkt een eigen leven te gaan leiden.
Ik heb het zelf anderhalf jaar geprobeerd op te lossen. Lag het aan mijn shampoo? Mijn conditioner? Mijn leeftijd? Of had mijn haar gewoon besloten niet meer mee te werken? In mijn omgeving hoorde ik steeds vaker dezelfde verhalen van andere Nederlandse vrouwen. En nee, we bleken niet allemaal ineens een bad hair year te hebben. Na elke keer veranderen van haarproducten werd ik licht radeloos.
En wat blijkt: de boosdoener kan weleens gewoon uit de douchekop komen: het Spaanse kraanwater.
Hard water: wat zit er eigenlijk in?
In grote delen van Spanje is het kraanwater relatief hard. Dat betekent dat er veel opgeloste mineralen in zitten, vooral calcium en magnesium. Die mineralen komen van nature in het water terecht wanneer het door kalkhoudende gesteenten en bodems stroomt. Hoeveel mineralen het water bevat, verschilt per regio. Ook binnen één provincie kunnen de verschillen behoorlijk groot zijn. In gebieden aan de Middellandse Zeekust, waaronder delen van Andalusië, Alicante en Murcia, komt hard water regelmatig voor.
Je herkent het waarschijnlijk ook aan de witte aanslag op je douchewand, kranen en waterkoker. Dat is kalkaanslag: mineralen die achterblijven wanneer water verdampt.
Voor je haar kan dat eveneens gevolgen hebben. Calcium en magnesium kunnen zich aan het haaroppervlak hechten. Onderzoek heeft aangetoond dat er bij wassen met hard water meer van deze mineralen op het haar kunnen achterblijven. Dat kan invloed hebben op de eigenschappen van het haar, zoals de soepelheid en hoe gemakkelijk je het kunt kammen en stylen.
De wetenschappelijke onderzoeken zijn overigens niet allemaal eensgezind. Sommige studies vonden veranderingen aan het haaroppervlak, andere vonden geen aantoonbaar verschil in sterkte of elasticiteit. Het is dus geen kwestie van: hard water beschadigt bij iedereen gegarandeerd het haar. Wel kan het de manier waarop je haar aanvoelt en zich gedraagt beïnvloeden.
Waarom wordt je haar pluizig en stug?
De mineralen in hard water kunnen zich aan het haar hechten. Vooral wanneer je haar al wat beschadigd is door verven, föhnen, stijlen of ouderdom, kan het gevoeliger zijn voor invloeden van buitenaf.
Daarnaast reageert zeep en shampoo anders in hard water. Calcium en magnesium kunnen de werking van reinigingsmiddelen beïnvloeden. Daardoor kan het lastiger zijn om shampoo en zeep goed uit te spoelen en kunnen er resten achterblijven. Het resultaat? Haar dat minder soepel aanvoelt, sneller klit, pluizig wordt en soms moeilijk in model te krijgen is. Vooral bij krullend, geverfd of van nature droog haar kan dat behoorlijk frustrerend zijn.
En je huid dan?
Ook je huid kan reageren op hard water. Calcium en magnesium kunnen ervoor zorgen dat zeep- en wasmiddelresten gemakkelijker op de huid achterblijven. Die resten kunnen de natuurlijke huidbarrière beïnvloeden en irritatie veroorzaken.
Bij mensen met een gevoelige huid of eczeem kan hard water een extra belasting vormen. Onderzoek laat een verband zien tussen hard water en eczeem bij kinderen, al is niet aangetoond dat een waterontharder bestaande eczeemklachten automatisch vermindert.
Dat droge, trekkerige gevoel na het douchen kan dus meerdere oorzaken hebben. Hard water is er één van, maar ook de temperatuur van het douchewater, de gebruikte producten en het klimaat spelen mee.
Het is niet alleen de kalk
Naast de hardheid van het water kan ook de behandeling van drinkwater een rol spelen. In Spanje wordt kraanwater op verschillende manieren gezuiverd en gedesinfecteerd. Daarbij kan onder andere chloor worden gebruikt. Chloor zorgt ervoor dat het water veilig blijft tijdens transport door het leidingnet. De hoeveelheid wordt gecontroleerd en het drinkwater moet aan de wettelijke kwaliteitseisen voldoen.
Sommige mensen ervaren de geur of het gevoel van chloor als minder prettig. Een filter met actieve kool kan vrij chloor verminderen. Dat is echter iets anders dan het verwijderen van kalk. Een filter dat chloor reduceert, maakt hard water dus niet automatisch zacht.
Wat kun je eraan doen?
Gelukkig hoef je niet meteen je complete waterleiding te laten vervangen of een peperdure installatie in huis te laten plaatsen. Er zijn verschillende mogelijkheden.
1. Een douchekop met filter
Dit was voor mij de eerste stap. Je vervangt je bestaande douchekop door een exemplaar met een filterpatroon of filtermateriaal erin. Er zijn modellen met verschillende filtermedia, waaronder actieve kool, KDF en ionenwisselende harsen.
De prijzen lopen uiteen, maar eenvoudige modellen zijn al vanaf ongeveer twintig euro te vinden. Let wel op: een douchefilter met filterkorrels is niet automatisch een waterontharder. Veel douchefilters zijn vooral bedoeld om chloor te verminderen. Voor het daadwerkelijk verwijderen van calcium en magnesium is een geschikt ionenwisselingssysteem nodig.
Ik gebruik inmiddels ruim een half jaar een gefilterde douchekop en merk zelf duidelijk verschil. Mijn haar voelt gezonder aan, glanst weer en is een stuk beter handelbaar. Ook mijn huid voelt minder droog. Of dat volledig door het filter komt, kan ik niet wetenschappelijk vaststellen, maar voor mij is het verschil enorm merkbaar. Ook dat zal bij ieder haartype verschillend zijn.
2. Een waterontharder voor het hele huis
Wil je het probleem structureel aanpakken, dan is een waterontharder een uitgebreidere oplossing. Een veelgebruikt systeem werkt met ionenwisseling. Daarbij worden calcium- en magnesiumionen uit het water gehaald en vervangen door natriumionen. Het voordeel is dat het hele huis zachter water krijgt. Dat merk je niet alleen onder de douche, maar ook bij de wasmachine, vaatwasser, kranen en andere plekken waar kalkaanslag ontstaat.
De aanschaf en installatie zijn wel een stuk duurder. Bovendien vraagt een dergelijk systeem onderhoud en moet het zout regelmatig worden aangevuld. Voor een volgend huis staat zo’n installatie bij mij hoog op het wensenlijstje. Voorlopig ben ik met mijn douchefilter al een stuk gelukkiger.
3. Controleer eerst hoe hard jouw water is
Voordat je geld uitgeeft aan allerlei filters, is het verstandig om te controleren hoe hard het water in jouw woonplaats daadwerkelijk is. Dat kan via het Spaanse drinkwaterinformatiesysteem SINAC van het ministerie van Volksgezondheid.
Daar kun je per gemeente en waterleidingnet informatie vinden over onder andere de hardheid, het calcium- en magnesiumgehalte. De gegevens zijn gebaseerd op officiële wateranalyses.
Is Spaans kraanwater dan slecht?
Nee. Hard water is op zichzelf geen gezondheidsprobleem en betekent niet dat het drinkwater onveilig is. Calcium en magnesium zijn mineralen die van nature in water voorkomen. De Spaanse drinkwaterkwaliteit wordt gecontroleerd en moet voldoen aan de wettelijke normen. Het gaat hier vooral om comfort en de invloed van de watersamenstelling op je haar, huid en huishoudelijke apparatuur.
En misschien is dat wel iets waar je als Nederlander even aan moet wennen. Je verhuist naar Spanje voor de zon, het buitenleven en de ontspannen levensstijl. Vervolgens sta je voor de spiegel te onderhandelen met je eigen haar.
Mijn advies? Kijk eens naar het water dat uit je douchekop komt voordat je een compleet nieuw assortiment haarproducten aanschaft. Het probleem zit soms in een heel andere hoek dan je denkt.
Foto: Element5 Digital / Unsplash
Leave a Reply