De aardbeving die Granada zaterdagnacht opschrikte, roept opnieuw de vraag op: waar in Spanje komen eigenlijk de meeste aardbevingen voor? Het antwoord is duidelijk. Vooral het zuiden en zuidoosten van het Spaanse vasteland zijn seismisch actief.
Zuid-Spanje is de belangrijkste aardbevingszone
Volgens het Spaanse Instituto Geográfico Nacional (IGN) ligt de grootste seismische activiteit van het Spaanse vasteland in de Betische bergketens, die zich uitstrekken door onder meer Andalusië en het zuidoosten van Spanje. Het IGN noemt dit de regio met de grootste aardbevingsactiviteit van het Iberisch Schiereiland.
Daarbinnen springen vooral Granada, Málaga en Almería eruit. Ook delen van Murcia en Alicante behoren tot gebieden waar regelmatig aardbevingen worden geregistreerd.
Dat is geen toeval. Zuid-Spanje ligt in een geologisch actieve zone waar de Afrikaanse en Euraziatische platen naar elkaar toe bewegen. In de Betische regio komen daardoor veel relatief ondiepe aardbevingen voor.
Granada: een van de actiefste gebieden
De provincie Granada is al eeuwenlang bekend om haar aardbevingen. In het gebied rond Granada, Baza en Guadix zijn verschillende historische zware aardbevingen geregistreerd.
Ook de aardbeving van 15 augustus 2026, met een magnitude van 5,0 en het epicentrum bij Alhendín, past dus in een bestaand patroon. De beving werd in grote delen van Andalusië gevoeld en veroorzaakte materiële schade.
Opvallend is dat het IGN voor Granada ook uitzonderlijk diepe aardbevingen registreert. De bekende aardbeving bij Dúrcal uit 1954 vond bijvoorbeeld op grote diepte plaats.
Ook Almería en Murcia zijn gevoelig
Verder naar het oosten loopt de actieve zone door richting Almería, Murcia en Alicante. Hier bevinden zich verschillende actieve breuken, waaronder de Alhama de Murcia-, Carboneras-, Carrascoy- en Palomaresbreuken.
De provincie Almería is daardoor zeker geen onbekend terrein voor aardbevingen. Plaatsen als Almería, Níjar, Mojácar, Vera, Garrucha en Carboneras liggen in of nabij een gebied waar rekening wordt gehouden met een relatief hoge seismische activiteit.
Maar ook het noorden kent aardbevingen
Het zuiden is niet de enige plek waar Spanje trilt. Een tweede belangrijke zone ligt in de Pyreneeën, langs de grens met Frankrijk. Daar worden regelmatig aardbevingen geregistreerd.
Ook Galicië kent seismische activiteit. Die is doorgaans minder sterk dan in het zuiden en zuidoosten, maar het gebied beschikt wel over actieve breuken.
De drie belangrijkste seismische gebieden van Spanje worden momenteel vaak aangeduid als de Betische Cordillera, de Pyreneeën en Galicië.
En de Canarische Eilanden?
De Canarische Eilanden vormen een apart verhaal. Daar worden eveneens aardbevingen geregistreerd, maar de seismische activiteit hangt samen met de vulkanische geschiedenis en geologische ontwikkeling van de archipel. Het IGN houdt voor de eilanden een afzonderlijke uitgebreide catalogus bij.
Waar is het risico het grootst?
Een belangrijk onderscheid: veel aardbevingen betekent niet automatisch het grootste risico op schade. Dat hangt ook af van de kracht en diepte van de aardbevingen, de ondergrond, de bebouwing en de bevolkingsdichtheid. Op de officiële kaarten van het IGN valt vooral een brede zone in het zuiden en zuidoosten op. De hoogste waarden bevinden zich onder andere in delen van Andalusië, Murcia en Alicante.
Voor wie aan de Spaanse kust woont of daar een woning heeft, is het daarom interessant om te weten dat niet iedere kuststreek hetzelfde seismische profiel heeft. De Costa del Sol, Costa de Almería en Costa Blanca liggen allemaal in een gebied waar aardbevingen voorkomen, maar de mate van seismische activiteit verschilt lokaal behoorlijk.
Het IGN heeft een interactieve kaart met de seismische activiteit en aardbevingsgevaar in Spanje. Daarop zijn zowel historische als geregistreerde aardbevingen en verschillende risiconiveaus te bekijken.
