Na jaren van hoge prijzen lijkt olijfolie in Spanje eindelijk weer betaalbaarder te worden. Toch is het feest in de supermarkt voor de Spaanse olijfboeren een stuk minder uitbundig. Zij krijgen steeds minder voor hun product en vrezen dat een grote nieuwe oogst de prijzen verder onderuit haalt. Daarom vragen landbouworganisaties de Spaanse overheid om tijdelijk een deel van de olijfolie uit de markt te halen.
Een recordoogst dreigt de prijzen verder te drukken
Spanje maakt zich op voor een flinke olijfolieoogst. Volgens de huidige ramingen van het ministerie van Landbouw kan de productie in het seizoen 2026/2027 uitkomen op ongeveer 1,6 miljoen ton. Dat is zo’n 23 procent meer dan in het voorgaande seizoen.
Tel daar de bestaande voorraden bij op en het aanbod kan flink oplopen. Landbouworganisaties houden rekening met een totale beschikbaarheid van ongeveer 2,2 miljoen ton olijfolie. De vrees is dat de binnenlandse consumptie en de export onvoldoende groeien om al die olie af te nemen. Meer aanbod betekent doorgaans lagere prijzen. Voor consumenten is dat prettig, maar voor boeren kan het een serieus probleem worden.
Boeren krijgen te weinig voor hun olijven
De prijs van extra vierge olijfolie op de markt waar producenten hun olie verkopen, is in een jaar tijd met ongeveer 35 procent gedaald. Volgens marktgegevens van Infaoliva ging het om een daling van circa € 4,90 naar € 3,19 per kilo.
Daarmee komen de opbrengsten voor veel olijfboeren onder druk te staan. De kosten voor onder meer personeel, diesel en het onderhoud van de olijfgaarden zijn immers niet in hetzelfde tempo gedaald. Vooral boeren met olijfgaarden die afhankelijk zijn van regenwater hebben het moeilijk. Als de opbrengst per hectare tegenvalt en de prijs voor hun olie ook nog eens daalt, wordt het steeds lastiger om de kosten terug te verdienen.
Het plan: maximaal 20 procent tijdelijk opslaan
Vier grote Spaanse landbouworganisaties willen dat het ministerie van Landbouw een bestaand mechanisme activeert waarmee tijdelijk een deel van de olijfolie uit de markt kan worden gehaald. Het gaat om maximaal 20 procent van de geraamde productie.
Dat betekent niet dat de olie wordt vernietigd. Het idee is om een deel tijdelijk op te slaan, zodat er minder olie tegelijk op de markt komt. Daarmee hopen de organisaties een verdere prijsval te voorkomen en de markt stabieler te maken.
Het mechanisme is bedoeld voor jaren waarin de beschikbare voorraad en de verwachte productie samen uitzonderlijk hoog uitvallen. De maatregel wordt dus niet automatisch ieder jaar toegepast.
Niet iedereen is voorstander
De Spaanse mededingingsautoriteit CNMC waarschuwt dat ingrijpen ook nadelen kan hebben. Als er minder olijfolie beschikbaar is, kan dat de prijzen voor consumenten weer opdrijven. Ook kunnen de concurrentie en de keuze uit verschillende soorten olijfolie worden beïnvloed.
Ook vertegenwoordigers van bottelaars en exporteurs hebben bezwaar tegen de voorgestelde ingreep. Zij willen eerst zien hoe de oogst zich daadwerkelijk ontwikkelt en pleiten voor maatregelen die de vraag naar Spaanse olijfolie vergroten.
Het ministerie moet de definitieve beslissing nog nemen. Volgens de berichtgeving wordt die in november verwacht, wanneer de voorraadcijfers verder zijn uitgewerkt.
Wat betekent dit voor de prijs in de supermarkt?
Consumenten zien de prijsdalingen inmiddels terug in de winkel. Volgens Spaanse berichtgeving kostte huismerk-olijfolie afgelopen september gemiddeld ongeveer € 7,99 per fles. Bij sommige producten is de prijs sindsdien met circa € 3 gedaald.
Of olijfolie de komende maanden nog goedkoper wordt, hangt onder meer af van de uiteindelijke oogst, de vraag vanuit binnen- en buitenland en de beslissing van de overheid.
Leave a Reply