Wie gisteren net als wij boodschappen deed bij Mercadona, heeft het mogelijk al gemerkt: het was opvallend rustig in de supermarkt. Wat blijkt: woensdag 28 oktober was de eerste dag van een aangekondigde koopstaking in Spanje. Verschillende organisaties riepen consumenten op om grote supermarktketens links te laten liggen uit protest tegen de stijgende prijzen van levensmiddelen.
Of de rustige winkels overal in Spanje met de actie te maken hadden, is nog onduidelijk. Maar de oproep is duidelijk: consumenten moeten laten zien dat ze genoeg hebben van de steeds hogere kosten voor hun dagelijkse boodschappen.
Twee woensdagen geen grote supermarkt
De koopstaking is georganiseerd door de Confederación de Sindicatos de Inquilinas, Justicia Alimentaria en consumentenorganisatie FACUA. Zij roepen consumenten op om op woensdag 28 oktober en woensdag 4 november niet bij supermarkten, hypermarkten en grote winkelketens te kopen. Op 11 november willen de organisaties nog een stap verder gaan: dan roepen ze op om helemaal niets te kopen, ook niet online.
De actie maakt deel uit van een bredere protestbeweging tegen de stijgende kosten van levensonderhoud in Spanje. Naast de boodschappenprijzen spelen ook de hoge huren, energieprijzen en vervoerskosten een belangrijke rol.
Boodschappen ruim 40 procent duurder
Volgens cijfers van het Spaanse statistiekbureau INE, aangehaald door de initiatiefnemers, is een gemiddeld boodschappenmandje sinds 2019 ruim 40 procent duurder geworden. De gemiddelde lonen stegen in dezelfde periode met ongeveer 22 procent. Voor veel huishoudens betekent dat dat er aan het einde van de maand minder overblijft.
De organisaties richten hun kritiek onder meer op de winsten van grote supermarktketens en de prijsverschillen tussen wat boeren voor hun producten ontvangen en wat consumenten uiteindelijk betalen. Ze willen onder andere meer transparantie over die prijsopbouw en maatregelen om de winstmarges op basisproducten te beperken.
Liever naar de markt of de buurtwinkel
De oproep betekent overigens niet dat consumenten helemaal geen boodschappen mogen doen. De initiatiefnemers moedigen mensen juist aan om hun geld op actiedagen uit te geven bij gemeentelijke markten, kleine buurtwinkels, coöperaties en rechtstreeks bij producenten.
De actie is nadrukkelijk niet bedoeld als protest tegen supermarktmedewerkers of kleine zelfstandigen. Het gaat om een signaal aan de grote winkelketens en de politiek.
Heeft de koopstaking effect?
Dat is voorlopig de grote vraag. Een rustigere supermarkt op één dag bewijst nog niet dat de koopstaking landelijk een succes is. Daarvoor zijn cijfers over de bezoekersaantallen en verkopen bij meerdere ketens nodig. Wel is duidelijk dat de betaalbaarheid van boodschappen steeds nadrukkelijker op de Spaanse agenda staat. De volgende actiedag is woensdag 4 november, gevolgd door de oproep tot een volledige koopstop op 11 november.
Of de Spaanse consument massaal gehoor geeft aan die oproep, zal de komende weken blijken. Eén ding is zeker: wie gisteren in de supermarkt stond, had in ieder geval wat meer ruimte bij het winkelwagentje. Heb jij er iets van gemerkt?
Leave a Reply