Een uurtje langer slapen klinkt best lekker. Toch betekent de overgang naar de wintertijd ook dat het vanaf zondag eerder donker wordt. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat in Spanje de klok een uur terug. En hoewel premier Pedro Sánchez vorig jaar aankondigde dat hij van de halfjaarlijkse klokwisseling af wil, blijft de vertrouwde traditie voorlopig bestaan.
Wanneer gaat de klok terug in Spanje?
In de nacht van zaterdag op zondag wordt het om 03.00 uur op het Spaanse vasteland, de Balearen, Ceuta en Melilla weer 02.00 uur. Op de Canarische Eilanden gaat de klok om 02.00 uur terug naar 01.00 uur.
De nacht duurt daardoor officieel 25 uur. Wie zondagochtend op de klok kijkt, heeft dus een uurtje extra gekregen. Al is dat vooral goed nieuws voor mensen die niet vroeg op pad moeten. De keerzijde merken we de komende maanden vooral aan het einde van de dag. Het wordt vanaf zondag een uur eerder donker. De wintertijd blijft van kracht tot de volgende klokwisseling op 28 maart 2027.
Waarom verzetten we de klok eigenlijk?
De klok verzetten is ooit bedacht om energie te besparen. Door de klok in het voorjaar vooruit te zetten, valt er tijdens de zomermaanden meer daglicht in de avonduren. Het idee was dat mensen daardoor minder kunstlicht nodig hadden.
De Amerikaanse staatsman Benjamin Franklin wordt vaak genoemd als een van de eerste voorstanders van het benutten van daglicht. In 1784 schreef hij een satirisch stuk over hoe Parijzenaars kaarsen konden besparen door eerder op te staan. Het systeem zoals we dat nu kennen, kreeg echter pas tijdens de Eerste Wereldoorlog voet aan de grond. Landen wilden onder meer besparen op kolen en andere energiebronnen.
Spanje voerde de zomertijd voor het eerst in 1918 in. De regeling kende daarna onderbrekingen en werd vanaf de jaren zeventig opnieuw structureel toegepast, mede tegen de achtergrond van de oliecrisis.
Pedro Sánchez wil van de klokwisseling af
In oktober 2025 maakte de Spaanse premier Pedro Sánchez bekend dat Spanje binnen de Europese Unie zou pleiten voor het afschaffen van de halfjaarlijkse klokwisseling.
Volgens Sánchez is het oorspronkelijke argument van energiebesparing achterhaald. Ook wees hij op wetenschappelijke inzichten over de invloed van het verzetten van de klok op het slaapritme en de biologische klok. De Spaanse regering stelde bovendien dat een meerderheid van de bevolking voor afschaffing is.
Het voorstel kreeg aandacht in Europa, maar leidde niet tot een besluit. Daarvoor moeten de Europese lidstaten en de Europese instellingen het met elkaar eens worden over een gezamenlijke aanpak.
Wordt dit de laatste keer dat we de klok verzetten?
Nee. Wie hoopte dat we na deze zondag voorgoed van het ritueel af zouden zijn, moet nog even geduld hebben.
De Europese Commissie heeft op 18 maart 2026 de data voor de zomertijd van 2027 tot en met 2031 gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Daarmee blijft het bestaande systeem voorlopig van kracht. De kalender kan veranderen als de Europese regels worden aangepast, maar daarvoor is nog geen akkoord. Bekijk de officiële Europese kalender.
De discussie sleept al jaren. Het Europees Parlement stemde in 2019 voor het beëindigen van de verplichte klokwisseling, maar de lidstaten bereikten geen overeenstemming over de uitvoering. Een belangrijk struikelblok is de vraag welke tijd landen permanent zouden moeten aanhouden.
Zomer- of wintertijd: waar kiezen we voor?
Daar zit precies het probleem. Sommige mensen willen het hele jaar zomertijd, zodat het ’s avonds langer licht blijft. Dat is aantrekkelijk voor terrassen, toerisme en buitenactiviteiten. Anderen geven de voorkeur aan wintertijd, omdat die beter aansluit bij de natuurlijke stand van de zon en doorgaans gunstiger wordt geacht voor het slaapritme.
Voor Spanje ligt de discussie extra gevoelig door de geografische ligging en de lange, lichte zomeravonden. Wie in Andalusië woont, weet hoe laat de zon in de zomer ondergaat. Met permanente zomertijd zou het in de winter ’s ochtends later licht worden. Met permanente wintertijd zou de zon in de zomer juist eerder ondergaan.
Een adviescommissie die de Spaanse regering in 2019 instelde, kwam destijds niet tot een eenduidige conclusie over de beste keuze. Ook daarom is het dossier politiek ingewikkeld.
Wat betekent dit voor Nederlanders in Spanje?
Voorlopig verandert er weinig: twee keer per jaar moeten we de klok aanpassen. De meeste smartphones en computers doen dat automatisch, maar vergeet niet de klok van bijvoorbeeld een oven, een ouder horloge of een ander apparaat dat niet met internet verbonden is. En voor wie zondag wakker wordt en even denkt dat hij een uur te vroeg is: dat klopt dus niet. Je hebt gewoon een uur extra. Alleen de zon gaat voortaan eerder onder.
Of Sánchez het uiteindelijk voor elkaar krijgt om de klokwisseling af te schaffen, blijft afwachten. Voorlopig kunnen we de komende jaren nog gewoon rekenen op een extra uurtje slaap in oktober en een uur minder in maart.
Leave a Reply