De kathedraal van Málaga heeft er eeuwen op moeten wachten, maar sinds kort is de voorgevel eindelijk compleet. Op 22 oktober werd de laatste steen van het driehoekige fronton geplaatst. Daarmee komt een einde aan een bouwonderdeel dat sinds 1782 onafgemaakt was gebleven. Een bijzonder moment voor een van de bekendste monumenten van de stad. En nee, de bijnaam La Manquita kan voorlopig nog gewoon blijven bestaan.
Een bouwproject dat eeuwen bleef liggen
Wie weleens over Plaza del Obispo heeft gelopen, kent de indrukwekkende kathedraal van Málaga. Het gebouw is een mengeling van renaissance- en barokarchitectuur en vormt al eeuwenlang een belangrijk herkenningspunt in het centrum.
De bouw begon in 1528 op de plek van de voormalige grote moskee. Het project bleek een langdurige onderneming. Verschillende architecten werkten in de loop der eeuwen aan het gebouw, waarbij plannen en ontwerpen regelmatig veranderden.
In de tweede helft van de achttiende eeuw werkte architect Antonio Ramos aan een nieuw ontwerp voor de bovenkant van de voorgevel. Hij koos voor een driehoekig fronton, als vervanging van een eerder gepland gebogen ontwerp. De vorm moest aansluiten op de dakconstructie die architect Ventura Rodríguez had voorgesteld.
Maar in 1782 kwamen de bouwwerkzaamheden stil te liggen. De gevel was op dat moment nog maar gedeeltelijk opgetrokken. Het bovenste gedeelte bleef onafgemaakt en werd uiteindelijk een vertrouwd onderdeel van het stadsbeeld.
De laatste steen lag al eeuwen op papier
Het bijzondere aan de recente voltooiing is dat de architecten geen nieuw ontwerp hebben bedacht. Ze hebben juist teruggegrepen op de oorspronkelijke plannen uit de achttiende eeuw. De vorm van het fronton was vastgelegd in tekeningen van Antonio Ramos en een gravure uit 1784 van Francisco Muntaner. Die historische afbeelding vormde samen met de oorspronkelijke verhoudingen van de kathedraal de basis voor het nieuwe ontwerp.
Dat bleek nog een behoorlijke puzzel. De bestaande stenen en ronde vensters, de zogenaamde oculi, vertonen onregelmatigheden. De nieuwe onderdelen moesten daarom nauwkeurig worden aangepast aan de gevel die er al stond.
Steen uit Alicante en blokken van 2,5 ton
Voor de ontbrekende delen is gekozen voor Bateig-steen uit Alicante. Die heeft qua kleur, structuur en samenstelling veel overeenkomsten met het historische materiaal van de kathedraal.
Bijzonder was ook de manier waarop de stenen werden geplaatst. Sommige blokken wogen bijna 2.500 kilo. Daarvoor werd een speciaal systeem met een kraanbrug en takelinstallatie op de steiger gebouwd. Zo konden de zware onderdelen gecontroleerd op hun plek worden gezet.
De werkzaamheden combineerden traditioneel steenhouwerswerk met moderne technieken. De stenen zijn onder meer met kalkmortel en rivierzand gevoegd. Binnenin zijn bovendien glasvezelstaven en roestvrijstalen verbindingen aangebracht om de constructie extra stevigheid te geven bij eventuele aardbevingen.
De laatste steen werd op donderdag 22 oktober om twaalf uur geplaatst. De werkzaamheden zijn uitgevoerd door de bouwcombinatie Hermanos Campano-Grupo ORP, met hulp van gespecialiseerde steenhouwers. Bijzonder detail: vader en zoon Guillermo Real werkten samen aan het plaatsen van de stenen.
Waarom heet de kathedraal La Manquita?
De voltooiing van het fronton betekent overigens niet dat de kathedraal nu helemaal af is. Daarvoor ontbreekt nog altijd een belangrijk onderdeel: de tweede toren. De kathedraal staat in Málaga bekend als La Manquita, vrij vertaald ‘het eenarmige vrouwtje’. Die bijnaam verwijst naar de asymmetrische voorgevel met één voltooide toren en één toren die nooit is afgebouwd.
Over de reden daarvoor bestaan verschillende verhalen. Het bekendste verhaal is dat geld dat voor de bouw bestemd was, uiteindelijk werd gebruikt om de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd te ondersteunen. Die verklaring is populair, al is de precieze historische gang van zaken ingewikkelder.
Voorlopig blijft de kathedraal dus herkenbaar aan haar bijzondere silhouet. Met een voltooide geveltop en een ontbrekende toren heeft Málaga er in ieder geval een nieuw hoofdstuk aan haar eeuwenoude bouwgeschiedenis toegevoegd.
De werkzaamheden zijn nog niet voorbij
De voltooiing van het fronton maakt deel uit van een groter restauratieproject aan de daken van de kathedraal. Die werkzaamheden zijn nodig om vochtproblemen en lekkages aan te pakken en het monument beter te beschermen. De komende tijd worden de steigers aangepast en wordt het historische gedeelte van het fronton verder gerestaureerd. Ook de nieuwe dakconstructie maakt deel uit van de bredere renovatie.
Wie de kathedraal binnenkort bezoekt, kan dus een gevel bekijken waaraan 244 jaar lang een stukje ontbrak. Een bouwproject dat langer heeft geduurd dan menig mensenleven, maar uiteindelijk toch een laatste steen heeft gekregen.
Foto: Mike McBey / Unsplash
Leave a Reply