Een kustgebied dat zijn eigen weg wil gaan
Aan de Costa Blanca is een opvallende politieke beweging ontstaan. Inwoners van Orihuela Costa willen dat hun kustgebied een zelfstandige gemeente wordt, los van de stad Orihuela, die zo’n dertig kilometer landinwaarts ligt.
Het gebied Orihuela Costa omvat verschillende bekende kustplaatsen en woonwijken, waaronder Punta Prima, Playa Flamenca, La Zenia, Cabo Roig en Aguamarina. Ook Dehesa de Campoamor en Villamartín vallen eronder. Het gaat dus om meer dan alleen de stranden: ook grote woonwijken met veel internationale inwoners maken deel uit van de regio die mogelijk een zelfstandige gemeente wil worden.
De beweging wordt aangevoerd door de politieke partij Orihuela Costa Independence Party (PIOC). De partij wil een officieel dossier voorbereiden om de bestuurlijke afscheiding aan te vragen bij de regionale overheid van Valencia en de gemeente Orihuela.
In het gebied wonen ongeveer 30.000 mensen, onder wie veel Britse en andere buitenlandse inwoners. De bevolking groeit bovendien snel. Volgens de initiatiefnemers komen er jaarlijks duizenden bewoners bij.
Wel belasting betalen, maar te weinig voorzieningen?
De belangrijkste klacht van de voorstanders is dat Orihuela Costa onvoldoende investeringen en publieke voorzieningen krijgt. Het gebied genereert inkomsten uit toerisme en vastgoed, maar volgens de actiegroep blijven onder meer wegenonderhoud, scholen, culturele voorzieningen en andere gemeentelijke diensten achter.
De afstand tot het historische centrum van Orihuela speelt eveneens een rol. Volgens de initiatiefnemers is de kust inmiddels uitgegroeid tot een zelfstandige woonregio, met eigen behoeften en problemen.
De beweging wil daarom meer zeggenschap over de besteding van lokale inkomsten. Of de financiële onderbouwing voldoende is om daadwerkelijk een nieuwe gemeente te vormen, moet nog blijken.
Britse expats spelen een opvallende rol
De Britse gemeenschap is groot in Orihuela Costa, maar de beweging bestaat niet uitsluitend uit Britten. Ook Spaanse inwoners en bewoners met andere nationaliteiten steunen het initiatief.
Een belangrijke uitdaging is de politieke betrokkenheid. Veel buitenlandse inwoners wonen permanent in Spanje, maar nemen beperkt deel aan de lokale politiek. De partij wil daarom meer bewoners aansporen zich in te schrijven in het gemeentelijke bevolkingsregister en gebruik te maken van hun stemrecht wanneer zij daarvoor in aanmerking komen.
Voor EU-burgers gelden andere voorwaarden dan voor Britse inwoners, die sinds de Brexit geen EU-burgers meer zijn. Britse inwoners die aan de voorwaarden voldoen, kunnen bij gemeenteraadsverkiezingen stemgerechtigd zijn, onder meer op basis van de toepasselijke regels en wederkerigheid.
Kan Orihuela Costa daadwerkelijk zelfstandig worden?
Een zelfstandige gemeente vormen is geen kwestie van een petitie indienen en een nieuw gemeentelogo ontwerpen. Daarvoor zijn politieke goedkeuring en juridische en technische onderzoeken nodig. De initiatiefnemers verwijzen naar eerdere afscheidingen in de regio. Pilar de la Horadada werd bijvoorbeeld in 1986 een zelfstandige gemeente nadat het zich had afgesplitst van Orihuela. Dat voorbeeld laat zien dat een bestuurlijke scheiding mogelijk is, al betekent het niet dat de huidige aanvraag automatisch zal slagen.
De PIOC wil bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen voldoende politieke steun verwerven om de kwestie binnen de gemeenteraad op de agenda te krijgen.
Een herkenbaar probleem voor populaire kustregio’s
Het initiatief in Orihuela Costa raakt aan een bredere discussie in Spanje: hoe moeten gemeenten omgaan met snelgroeiende woongebieden, tweede woningen en grote internationale gemeenschappen?
Wanneer een kustgebied sterk groeit, neemt ook de druk op wegen, afvalinzameling, scholen en andere voorzieningen toe. Tegelijkertijd kunnen de belangen van bewoners aan de kust verschillen van die van inwoners in het historische centrum of het landelijke achterland.
Of Orihuela Costa uiteindelijk een zelfstandige gemeente wordt, is nog onzeker. De beweging maakt in ieder geval duidelijk dat een groeiende internationale gemeenschap niet alleen invloed heeft op de huizenmarkt en het straatbeeld, maar ook steeds nadrukkelijker een rol wil spelen in het lokale bestuur.
