De afgelopen dagen haalde de Spaanse enclave Ceuta wereldwijd het nieuws. Duizenden migranten probeerden vanuit Marokko zwemmend of lopend de grens met Spanje over te steken. De beelden van mensen in zee, overvolle opvanglocaties en een enorme politie-inzet maakten duidelijk dat de situatie uitzonderlijk is. Maar waarom gebeurt dit juist nu?
Een stukje Europa in Afrika
Ceuta ligt aan de noordkust van Afrika en grenst aan Marokko. Hoewel de stad geografisch in Afrika ligt, is zij onderdeel van Spanje én van de Europese Unie. Samen met Melilla vormt Ceuta de enige landgrens tussen Europa en Afrika. Voor veel migranten is Ceuta daarom de kortste en meest bereikbare route naar Europa.
Waarom nu?
Volgens de Spaanse autoriteiten zijn in korte tijd ruim 1.500 mensen aangekomen, terwijl andere schattingen spreken van enkele duizenden migranten in slechts een paar dagen. De meesten zijn jonge Marokkaanse mannen.
Een belangrijke aanleiding lijkt een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof. Dat oordeelde dat migranten die via zee Ceuta of Melilla bereiken niet automatisch mogen worden teruggestuurd, maar recht hebben op een individuele beoordeling van hun situatie. Volgens de Spaanse regering maken mensensmokkelaars gebruik van deze uitspraak door te suggereren dat de kans om Europa binnen te komen daardoor groter is geworden.
Daarnaast blijven armoede, werkloosheid en het verlangen naar een betere toekomst belangrijke drijfveren voor mensen om de gevaarlijke reis te ondernemen.
Levensgevaarlijke route
Veel migranten kiezen ervoor om niet over de hoge grenshekken te klimmen, maar zwemmend om de golfbrekers bij de grens heen te gaan. Dat lijkt eenvoudiger, maar de zee tussen Marokko en Ceuta kent sterke stromingen en is verraderlijk.
De oversteek heeft inmiddels meerdere mensen het leven gekost. Daarnaast zijn deze week ook voor de kust van de provincie Málaga, bij onder meer Mijas, Estepona en Manilva, lichamen aangespoeld. De Guardia Civil onderzoekt of het gaat om migranten die tijdens hun poging Ceuta te bereiken zijn verdronken en door de zeestroming naar de Costa del Sol zijn meegevoerd.
Ceuta onder grote druk
De opvang in Ceuta zit overvol. De lokale overheid spreekt van een humanitaire én veiligheidscrisis. Spanje heeft daarom extra politie en militairen naar de enclave gestuurd om de grens te bewaken en de opvang te ondersteunen.
Opvallend is dat de huidige migratiestroom zich vrijwel volledig op Ceuta richt. In Melilla, de andere Spaanse enclave in Noord-Afrika, blijft het vooralsnog relatief rustig. Deskundigen denken dat de route naar Ceuta momenteel eenvoudiger is en dat de grenscontroles rond Melilla strenger zijn.
