Wat merk je daarvan op je rekening?
De elektriciteitsprijzen in Spanje zijn deze maand flink opgelopen. De groothandelsprijs ligt in september op het hoogste niveau voor deze maand sinds 2023. Toch kan de gemiddelde huishoudelijke energierekening juist lager uitvallen dan in augustus. Hoe kan dat?
Groothandelsprijs flink omhoog
De gemiddelde elektriciteitsprijs op de Spaanse groothandelsmarkt kwam in de eerste acht dagen van september uit op €153,78 per megawattuur (MWh). Dat is 26,7 procent meer dan het gemiddelde van augustus. Vergeleken met september 2025 ligt de prijs zelfs ruim anderhalf keer zo hoog: een stijging van 151,3 procent.
De stijging staat niet helemaal op zichzelf. De Spaanse inflatie liep in augustus op naar 4,3 procent, het hoogste niveau sinds februari 2023. Vooral energie en brandstoffen dragen bij aan de hogere prijzen. De elektriciteitsprijzen lagen in augustus 9,2 procent hoger dan een jaar eerder.
Waarom kan je rekening dan toch lager worden?
Dat klinkt tegenstrijdig, maar de prijs op de groothandelsmarkt is slechts één onderdeel van de uiteindelijke elektriciteitsrekening.
Voor een gemiddeld huishouden met een PVPC-contract wordt bovendien rekening gehouden met onder meer gereguleerde kosten, belastingen, het gecontracteerde vermogen en het daadwerkelijke verbruik.
En juist dat laatste speelt in september een flinke rol. Na de extreem warme zomer gaat de airconditioning bij veel huishoudens minder vaak aan. Een berekening op basis van een gemiddeld huishouden met een verbruik van 290,6 kWh per maand komt daardoor uit op een geschatte rekening van €58,96 in september, tegenover €69,79 in augustus. Dat zou een daling van ongeveer 15,5 procent betekenen.
Dat is uiteraard geen bedrag dat iedereen betaalt. Wie een ander contract heeft, meer of minder stroom gebruikt of bijvoorbeeld een groot zwembad, elektrische auto of airconditioning intensief gebruikt, kan een heel andere rekening krijgen.
Ook de belastingen spelen een rol
De Spaanse overheid heeft dit jaar verschillende tijdelijke maatregelen genomen om de gevolgen van de energiecrisis te beperken.
Voor huishoudelijke elektriciteitscontracten tot en met 10 kW geldt in september een verlaagd btw-tarief van 10 procent, mits aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan. Dat geldt ook voor bepaalde kwetsbare huishoudens met het sociale energietarief.
Het Impuesto Especial sobre la Electricidad, de speciale elektriciteitsbelasting, staat daarentegen niet op het tijdelijke verlaagde tarief. Dat tarief zou in augustus en september 0,5 procent kunnen zijn als de elektriciteitsinflatie aan een bepaalde voorwaarde voldeed. Aan die voorwaarde is niet voldaan. Daardoor geldt in september het normale tarief van 5,11269632 procent.
Wat gebeurt er vanaf oktober?
Daar wordt het voor consumenten interessanter. De huidige maatregelen van het Spaanse anticrisisschild lopen in principe af op 30 september. Maar de regering heeft deze week aangegeven dat zij bereid is maatregelen te verlengen omdat de energieprijzen en inflatie opnieuw oplopen. Er is op dit moment echter nog geen definitieve beslissing over welke maatregelen precies worden verlengd en voor hoelang.
Voor huishoudens is dat dus iets om de komende weken in de gaten te houden. Een wijziging van de btw of andere tijdelijke belastingmaatregelen kan rechtstreeks zichtbaar worden op de elektriciteitsrekening.
Waarom stijgt de stroomprijs eigenlijk?
Een belangrijke factor is de internationale energiemarkt. De prijzen van gas en olie zijn de afgelopen maanden sterk gestegen door de geopolitieke situatie in en rond het Midden-Oosten. Omdat gascentrales op bepaalde momenten nodig zijn om de vraag naar elektriciteit op te vangen, werkt een hogere gasprijs ook door in de elektriciteitsmarkt.
De Spaanse regering waarschuwt bovendien voor de gevolgen van de aanhoudende energiecrisis. De groothandelsprijs van elektriciteit ligt sinds de hittegolf van juli regelmatig boven de €100 per MWh.
Tegelijkertijd blijft Spanje sterk investeren in duurzame energie. In augustus kwam 53,6 procent van de Spaanse elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen, waarbij zonne-energie de grootste bijdrage leverde.
Dus: wordt je elektriciteitsrekening duurder?
Niet per definitie. De elektriciteitsprijs op de markt is in september fors gestegen en de prijsontwikkeling is duidelijk iets om in de gaten te houden. Maar de rekening die uiteindelijk bij jou op de mat valt, hangt af van veel meer factoren.
Voor een gemiddeld huishouden met een PVPC-contract kan de rekening in september zelfs lager uitvallen dan in augustus doordat het elektriciteitsverbruik na de zomer daalt.
Vooral 1 oktober wordt interessant. Dan weten we of de tijdelijke maatregelen worden verlengd en welke belastingen en steunmaatregelen vanaf dat moment gelden. Wie in Spanje woont en gewend is om in de zomer vooral naar de airco te kijken, kan voorlopig dus beter ook even naar de elektriciteitsrekening kijken. Die vertelt soms een ander verhaal dan de krantenkop.
Foto: Matthew Henry
